Saç dökülmesi, özellikle androjenik alopesi (erkek tipi) ve kadınlarda görülen benzer formlar nedeniyle, dünya çapında milyonlarca kişiyi etkileyen önemli bir estetik ve psikososyal sorundur (Stefanis et al., 2024; Trakatelli et al., 2011). Saç tellerindeki incelme, kamufle edilemeyen açıklıklar ve azalma, bireylerin kendine güvenini zedeleyerek yaşam kalitelerini düşürür (Gajjar et al., 2019). Geleneksel tedaviler arasında topikal minoksidil ve oral finasterid yer alırken, bunların yan etkileri ve hastadaki düşük uyum nedeniyle alternatif tedavilere ihtiyaç ortaya çıkmaktadır (Stefanis et al., 2024).
Mezoterapi, saç köklerine mikroenjeksiyonla vitamin, büyüme faktörü, aminoasit ve diğer aktif içeriklerin doğrudan verilmesi yöntemidir. Bu teknik, saç dökülmesi tedavisinde hem tek başına hem de PRP (trombositten zengin plazma) gibi biyolojik yöntemlerle kombinasyon halinde kullanılmaktadır (Stefanis et al., 2024).
Mezoterapinin Uygulama İlkeleri ve İçerikleri
Mezoterapi kokteylleri genellikle biotin, B-kompleks vitaminleri, çinko, bakır peptidleri, minoksidil, finasterid, IGF‑1, VEGF gibi büyüme faktörleri ve adipoz doku kaynaklı yağ hücresi ürünleri içerir (Stefanis et al., 2024). Uygulama bölgesi lokal anesteziyle hazırlanır, ardından 20–30 günde bir 6–8 seans halinde mikroenjeksiyon yapılır (Stefanis et al., 2024; Gajjar et al., 2019).
Mekanik olarak; dermal mikrodelikler aracılığıyla büyüme faktörlerinin hedef bölgeye ulaşması, perifoliküler kan akımının artması ve hücresel onarım mekanizmalarının tetiklenmesi hedef alınmaktadır. Bu sayede saç döngüsünün anajen faza uzaması, folikül inflamasyonunun azalması ve yeni saç üretimi sağlanabilir (Stefanis et al., 2024).
Bilimsel Kanıtlar ve Klinik Çalışmalar
- Randomize kontrollü çalışma – Erkeklerde AGA
Gajjar ve arkadaşlarının 2019’daki çalışmasında, 49 erkek AGA hastası mesoterapi ve 5 % minoksidil gruplarına ayrıldı. 8 seanslık uygulama sonucunda saç çapında anlamlı artış gözlendi; saç yoğunluğu ve subyektif memnuniyet düzeyleri her iki grupta benzerdi (Gajjar et al., 2019). Int J Trichology yayınında yer alan çalışma, DOI: 10.4103/ijt.ijt_89_18 olarak bildirildi. - Kadınlarda AGA karşılaştırması
Mısır’da gerçekleştirilen Aziz ve arkadaşlarının 2019 tarihli çalışması, 30 kadında minoksidil ve mezoterapiyi karşılaştırdı. 12 hafta sonunda mezoterapi grubunda saç folikülü sayısında anlamlı artış (%0,001); hasta memnuniyetinde yüksek skorlar elde edildi (Hunter et al., 2019). DOI doğrulaması: Acta Dermatovenerol Croat 27(1):1–7. - PRP ile karşılaştırma
Stefanis ve mesai arkadaşlarının 2024 tarihli retrospektif çalışması, PRP ve mezoterapi kokteyleriyle saç parametrelerine bakıldı. 72 hasta üzerinde 6 ayda hem saç yoğunluğu hem kalınlığında istatistiksel gelişme görüldü. Bazı ürün kombinasyonları PRP’ye yaklaşarak yüksek etki gösterdi (Stefanis et al., 2024). DOI:10.1159/000539105 - Metaanaliz: Mezoterapi vs Minoksidil
Mayıs 2024 tarihli bir sistematik derleme, mesoterapinin minoksidil ile karşılaştırıldığında benzer etkinlik sağladığını ancak daha iyi hasta uyumu sunduğunu belirtti (AlEdani et al., 2024). - Güvenlik ve olumsuz etkiler
Al-Khalaf ve arkadaşlarının 2023’te paylaştığı vaka raporunda, mesoterapi sonucu lokal saç dökülmesi yaşayabilen bir olgu bildirildi. Bu durum folikül enfeksiyonu veya inflamasyonu ile açıklanmıştır (Al‑Khalaf et al., 2023).
Karşılaştırmalı Etkililik Çıkarımları
- Meta-analizler, mesoterapi ile minoksidil arasında etki olarak benzerlik olduğunu; hasta memnuniyetinde mezoterapinin daha yüksek olduğunu göstermektedir (AlEdani et al., 2024; Gajjar et al., 2019).
- PRP ile kombine uygulamalarda saç kalınlığında ve yoğunluğunda daha kuvvetli sonuçlar alınmıştır (Stefanis et al., 2024).
- Kadınlarda uygulama toleransı daha iyi bulunmuştur; lokal kızarıklık haricinde ciddi yan etki görülmemiştir (Hunter et al., 2019).
Uygulama Protokolleri ve Öneriler
- Erkek AGA: 20–30 günde bir, 6–8 seans mesoterapi önerilir (Gajjar et al., 2019).
- Kadın AGA: Haftada bir, 12 hafta mesoterapi protokolü olumlu sonuç vermiştir (Hunter et al., 2019).
- İçerik karması: Vitamin B, minoksidil, büyüme faktörleri, peptid kokteyller PRP ile kombine edilerek aktif hale getirilir (Stefanis et al., 2024).
- Lisina ve çinko eklenmesi saç foliküllerinin yapısını destekler; bazı formülasyonlarda finasterid veya dutasterid düşük doz kullanımı rapor edilmiştir (Stefanis et al., 2024).
Kimler İçin Uygun / Uygun Değil?
Uygun: Erkek ve kadın tip saç dökülmesinde erken-orta evrede olan hastalar; minoksidil/finasterid kullanamayan ya da yan etkiler nedeniyle alternatif arayanlar (Stefanis et al., 2024; Hunter et al., 2019).
Değerlendirme Gerekenler: Folikül enfeksiyonu veya inflamatuvar dökülme riski olanlar; otomatik antikoagülan kullanıcıları; sistemik hastalığı olanlar ve gebeler (Al‑Khalaf et al., 2023).
İleri Araştırma Gereklilikleri
Mevcut araştırmaların çoğu küçük ölçekli, heterojen protokollerle yapıldığından, büyük ölçekli randomize çalışmalar, uzun dönem takipler ve standardize protokol formülasyonlarına ihtiyaç vardır (Stefanis et al., 2024; AlEdani et al., 2024).
Kaynakça
Al‑Khalaf, H., Reygagne, P., Baqays, A., Alzaid, M. Y. M., & Assouly, P. (2023). One case of paradoxical hair loss‑induced mesotherapy. Hair Therapy & Transplantation, 13(3), 222. https://doi.org/10.35248/2167-0951.23.13.222
AlEdani, E. M., Kaur, H., Kasapoglu, M., Yadavalli, R., Shah, N. D., & Althwanay, A. (2024). Mesotherapy as a promising alternative to minoxidil for androgenetic alopecia: A systematic review. Cureus. [Systematic review].
Gajjar, P. C., Mehta, H. H., Barvaliya, M., & Sonagra, B. (2019). Comparative study between mesotherapy and topical 5% minoxidil by dermoscopic evaluation for androgenetic alopecia in male: A randomized controlled trial. International Journal of Trichology, 11(2), 58–67. https://doi.org/10.4103/ijt.ijt_89_18
Hunter, N., Sayed, K., Abdel Hay, R., Allam, R., & Hussein, N. (2019). Comparing the efficacy of mesotherapy to topical minoxidil in the treatment of female pattern hair loss using ultrasound biomicroscopy: A randomized controlled trial. Acta Dermatovenerologica Croatica, 27(1), 1–7.
Stefanis, A. J., Arenberger, P., Arenbergerova, M., & Rigopoulos, D. (2024). Efficacy of platelet‑rich plasma versus mesotherapy with recombinant growth factors and stem cell‑conditioned media in androgenetic alopecia: A retrospective study. Skin Appendage Disorders, 10(5), 376–382. https://doi.org/10.1159/000539105
Trakatelli, M., et al. (2011). Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men. Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft.